W dolinie polskiej Amazonki

Jednym z ciekawszych i wartych odwiedzenia miejsc w Podlaskiem jest Narwiański Park Narodowy. Znajduje się on 30 km na zachód od Białegostoku pomiędzy miejscowościami Suraż i Rzędziany. Park został utworzony w 1996 r. w celu ochrony unikatowego systemu rzecznego Narwi.

Narew to największa rzeka północno-wschodniej Polski licząca 484 km. Swój początek bierze na mokradłach Puszczy Białowieskiej na Białorusi. Jest to jedna z nielicznych na świecie rzek warkoczowych (inaczej mówiąc anastomozujących), czyli płynących równocześnie wieloma stałymi korytami, które tworzą rozbudowaną sieć. Pomiędzy rozgałęziającymi i łączącymi się korytami występują wyspy porośnięte trwałą roślinnością. Dodatkowo część wód przepływa pod masami szuwarów zasłaniających podziemne strumienie. Przykładem rzeki warkoczowej jest Amazonka, stąd dorzecze Narwi jest nazywane polską Amazonią.

Granice Parku obejmują tylko dolinę Narwi, co oznacza, że aż 98% jego powierzchni stanowią tereny silnie uwilgotnione, stale lub okresowo podtapiane. Aby poznać bliżej ten niezwykły świat warto wybrać się na spacer drewnianą kładką łączącą Waniewo ze Śliwnem. Kładka ma 1025 m długości i przebiega nad Narwią oraz jej rozlewiskami.

Przed wejściem na kładkę musimy kupić bilet wstępu (bilety można nabyć w siedzibie Narwiańskiego Parku Narodowego w Kurowie, przed wejściem na kładkę w Waniewie i Śliwnie albo online).

Zapuszczając się w głąb doliny mamy okazję poznać jej unikatowe piękno oraz bogactwo przyrody. Dolina Narwi stanowi ostoję ptasią o randze europejskiej. Występuje tu blisko 140 gatunków lęgowych. To właśnie tu, na wiosennych rozlewiskach odpoczywają i żerują ptaki podczas migracji. Można wtedy dostrzec głównie stada kaczek i gęsi. W okolicach kładki spotkamy też czaple, żurawie czy czajki. Park jest zamieszkiwany również przez blisko 40 gatunków ssaków, m.in. dziki, jelenie, sarny, łosie, lisy, bobry, wydry i łasice (na kładce są zrobione przejścia dla dużych zwierząt).

W Parku przeważa roślinność bagienna. Środkową część doliny w okolicach koryt rzecznych porastają szuwary trzcinowe. Natkniemy się tu m.in. na trzcinę pospolitą czy tatarak. Z kolei na terenach, które podlegają krótszym zalewom znajdziemy turzycowiska. W wodach rzeki rozwijają się m.in. rośliny podwodne (zanurzone) oraz o pływających liściach jak chociażby romantyczne grzybienie białe (które na co dzień znamy jako lilie wodne).

Kładka, choć wydaje się całkiem niepozorna, kryje w sobie atrakcje dla turystów. A mianowicie przez liczne korytarze rzeczne przeprawiamy się za pomocą pływających platform umocowanych na stalowych linach. Ciągnąc za liny uruchamiamy platformę i płyniemy nią na drugi brzeg. Siłą napędową pływających pomostów są nasze mięśnie, dlatego dobrze jest przeprawiać się w kilka osób. Na trasie przyjdzie się nam zmierzyć z pięcioma takimi pomostami.

Waniewo ze Śliwnem łączy też nić historii. Waniewo zostało założone jako mazowiecki gród graniczny mający strzec przeprawy przez Narew. Między obiema miejscowościami przebiegał most, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z XV w. Przeprawa była częścią traktu z Mazowsza na Litwę. Inwestycję wymusił rozwój osadnictwa polskiego i ruskiego na Podlasiu oraz rozkwit kontaktów handlowych po zawarciu unii polsko-litewskiej. Niestety, długoletni konflikt sąsiedzki w XVI w. między Mikołajem Radziwiłłem, właścicielem Waniewa a Olbrachtem Gasztołdem, właścicielem pobliskiego Tykocina przełożył się na kilka znacznych szkód w okolicy. Kunca, radziwiłłowski namiestnik z Waniewa spalił Gasztołdowi zamek w Tykocinie, na co ten w odpowiedzi spalił siedzibę Radziwiłłów w Waniewie, niszcząc również most nad Narwią. Od tego czasu Waniewo zaczęło stopniowo podupadać, aż straciło prawa miejskie. W kolejnych latach most był kilkukrotnie odbudowywany i niszczony*.

Mniej więcej w połowie naszej kładki, w miejscu dawnego zamczyska znajduje się wieża widokowa, z której możemy podziwiać rozprzestrzeniający się wokół widok na dolinę Narwi. Oprócz tego, w ciągu kładki ustawiono dostrzegalnie ornitologiczne.

Warto pamiętać, że przeprawa przez kładkę jest ściśle uzależniona od aktualnego poziomu wód. W przypadku niskiego stanu rzeki bądź wystąpienia pokrywy lodowej w zimie kładka jest zamykana.

Spacer kładką możemy rozpocząć zarówno od strony Waniewa, jak i Śliwna. W obu miejscowościach, niedaleko wejścia na szlak znajdują się parkingi, na których można pozostawić samochód na czas spaceru.

Kładka jest dostępna również dla rowerzystów.

*Źródło: Wojciech Bis, Podlaska siedziba Radziwiłłów w Waniewie z początku XVI wieku w świetle źródeł pisanych i archeologicznych